Đỏ Hạt Phù Sa

Quán trọ trần gian

quán bên đường

“Quán bên đường

các du nữ ngủ

trăng và đinh hương”.

(Thơ Basho)

Bài thơ chứa đựng tính giả huyễn của cuộc đời.

Ở mặt nghĩa cụ thể, Basho nghỉ tại một quán trọ, vô tình gặp các kỹ nữ cũng qua đêm tại đó. Nhưng ngoài ra còn có các vị khách khác nữa, đó là ánh trăng và cỏ đinh hương.

Ở nghĩa hàm xúc bên trong, nhà thơ muốn nói cuộc đời này như một quán trọ, khách đến khách đi. Không kể là người có địa vị hay giai tầng nào trong xã hội, tất cả đều là những khách trọ mà thôi.

Những người thuộc tầng lớp thanh cao như tu sĩ hay những người bị xã hội coi khinh như kỹ nữ hết thảy đều là khách. Cũng vậy, cao vời và tỏa sáng như trăng, thấp hèn và không địa vị như cỏ đinh hương thì đều đến rồi đi, cũng tạm trú nơi lữ quán. Chẳng ai là chủ của trần gian này!

Rõ ràng bài thơ thấm đượm tinh thần vô thường, vô ngã của Phật giáo. Thế gian là không bền vững, không vĩnh hằng, chỉ là cõi tạm. Người ta đến vì duyên nghiệp và ra đi cũng vì duyên nghiệp. Vậy thì nơi nào là nơi an trụ vĩnh hằng? Câu hỏi này để mọi người tự tìm đáp án cho chính mình!

Sài Gòn, 27.7.13

Đông Tùng

Cát Tường

Cát Tường đã viết 259 bài.